Tabla de pKa — Constantes de disociación ácida
Valores de pKa a 25 °C y fuerza iónica cero (solución diluida) salvo indicación contraria. Fuentes primarias: CRC Handbook of Chemistry and Physics (103.ª ed.) y Harris, Análisis químico cuantitativo; buffers biológicos, Sigma-Aldrich.
El par NH₄⁺ / NH₃ tiene pKa = 9,25 a 25 °C, por lo que el pKb del amoníaco es 14 − 9,25 = 4,75. Un buffer amoniacal (NH₃/NH₄Cl) regula bien entre pH 8,25 y 10,25. Ver en la tabla ↓
Mostrando 39 de 39 compuestos
| Compuesto | Fórmula | pKa₁ | pKa₂ | pKa₃ | Nota | Fuente |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ácidos inorgánicos | ||||||
| Ác. sulfúrico (2ª disoc.) | HSO₄⁻ | 1,99 | — | — | pKa₁ ≪ 0 (disociación completa) | CRC / Harris |
| Ác. fosfórico | H₃PO₄ | 2,15 | 7,20 | 12,35 | — | CRC / Harris |
| Ác. fluorhídrico | HF | 3,17 | — | — | — | CRC / Harris |
| Ác. nitroso | HNO₂ | 3,15 | — | — | — | CRC / Harris |
| Ác. sulfuroso | H₂SO₃ | 1,86 | 7,17 | — | — | CRC |
| CO₂ disuelto (ác. carbónico aparente) | CO₂ (aq) | 6,35 | 10,33 | — | pKa₁ aparente incluye el equilibrio de hidratación CO₂ + H₂O ⇌ H₂CO₃ | CRC / Harris |
| Ác. carbónico verdadero | H₂CO₃ | 3,60 | — | — | Especie H₂CO₃ pura; muy baja concentración en solución acuosa | CRC |
| Ác. sulfhídrico | H₂S | 6,98 | — | — | pKa₂ muy incierto (≈ 17); no se lista por falta de consenso | CRC / Harris |
| Ác. hipocloroso | HOCl | 7,53 | — | — | — | CRC / Harris |
| Ác. bórico | H₃BO₃ | 9,24 | 12,74 | — | Actúa como ácido de Lewis; la disociación involucra captación de OH⁻ | CRC / Harris |
| Ác. cianhídrico | HCN | 9,21 | — | — | — | CRC / Harris |
| Ion amonio | NH₄⁺ | 9,25 | — | — | Base conjugada: NH₃ (pKb = 4,75) | CRC / Harris |
| Ácidos carboxílicos | ||||||
| Ác. oxálico | H₂C₂O₄ | 1,27 | 4,27 | — | — | CRC / Harris |
| Ác. malónico | CH₂(COOH)₂ | 2,83 | 5,70 | — | — | CRC / Harris |
| Ác. ftálico | C₈H₆O₄ | 2,95 | 5,41 | — | — | CRC |
| Ác. tartárico | C₄H₆O₆ | 3,04 | 4,37 | — | — | CRC |
| Ác. cítrico | C₆H₈O₇ | 3,13 | 4,76 | 6,40 | — | CRC / Harris |
| Ác. salicílico | C₇H₆O₃ | 2,97 | — | — | pKa₁ del grupo carboxilo; pKa OH fenólico ≈ 13,8 | CRC / Harris |
| Ác. fórmico | HCOOH | 3,745 | — | — | — | CRC / Harris |
| Ác. láctico | CH₃CHOHCOOH | 3,858 | — | — | — | CRC / Harris |
| Ác. ascórbico (vitamina C) | C₆H₈O₆ | 4,17 | 11,57 | — | — | CRC |
| Ác. benzoico | C₆H₅COOH | 4,204 | — | — | — | CRC / Harris |
| Ác. acético | CH₃COOH | 4,756 | — | — | — | CRC / Harris |
| Ác. propiónico | C₂H₅COOH | 4,874 | — | — | — | CRC / Harris |
| Ác. succínico | C₄H₆O₄ | 4,21 | 5,64 | — | — | CRC / Harris |
| Fenoles | ||||||
| Fenol | C₆H₅OH | 9,99 | — | — | — | CRC / Harris |
| 4-Nitrofenol | O₂N–C₆H₄–OH | 7,15 | — | — | — | CRC |
| 2-Nitrofenol | O₂N–C₆H₄–OH | 7,17 | — | — | Isómero orto | CRC |
| Complejantes y aminoácidos | ||||||
| EDTA (H₄Y) | C₁₀H₁₆N₂O₈ | 2,00 | 2,69 | 6,13 | Las columnas muestran pKa₃–pKa₅ de H₆Y²⁺; pKa₆ = 10,37 (pKa₁ ≈ 0,0 y pKa₂ ≈ 1,5). Valores a I = 0,1 M | Harris |
| Glicina | NH₂CH₂COOH | 2,35 | 9,78 | — | pKa₁ = –COOH; pKa₂ = –NH₃⁺ | CRC / Harris |
| Ác. nitrilotriacético (NTA) | N(CH₂COOH)₃ | 1,89 | 2,49 | 9,73 | — | CRC |
| Buffers de laboratorio (Good's buffers), 25 °C | ||||||
| MES | C₆H₁₃NO₄S | 6,10 | — | — | — | Sigma-Aldrich |
| PIPES | C₈H₁₈N₂O₆S₂ | 6,76 | — | — | — | Sigma-Aldrich |
| MOPS | C₇H₁₅NO₄S | 7,20 | — | — | — | Sigma-Aldrich |
| HEPES | C₈H₁₈N₂O₄S | 7,48 | — | — | — | Sigma-Aldrich |
| TRIS | C₄H₁₁NO₃ | 8,07 | — | — | Alta dependencia con T: ΔpKa/°C ≈ −0,028 | Sigma-Aldrich |
| BICINE | C₆H₁₃NO₄ | 8,26 | — | — | — | Sigma-Aldrich |
| CHES | C₈H₁₇NO₃S | 9,30 | — | — | — | Sigma-Aldrich |
| CAPS | C₉H₁₉NO₃S | 10,40 | — | — | — | Sigma-Aldrich |
- Harris, D.C. Análisis químico cuantitativo, 9.ª ed. Reverté, 2016 (apéndice G: constantes de disociación ácida, 25 °C).
- Haynes, W.M. (Ed.). CRC Handbook of Chemistry and Physics, 103.ª ed. CRC Press, 2022.
- Good, N.E. et al. "Hydrogen Ion Buffers for Biological Research". Biochemistry, 5(2), 467–477, 1966.
- Sigma-Aldrich, Buffer Reference Center (pKa de buffers biológicos a 25 °C).
Todos los valores son a 25 °C y fuerza iónica cero (solución infinitamente diluida) salvo indicación en la columna Nota. Los valores de pKa dependen de la temperatura, la fuerza iónica y el disolvente; no extrapoles estos datos a condiciones muy distintas sin corrección.
Herramientas relacionadas
Calculadora de buffers — Henderson-HasselbalchCalcula el pH de un buffer a partir del pKa del ácido y la relación de concentraciones.
Herramientas relacionadas
Calculadora de pHpH de ácidos débiles, bases débiles, sales y soluciones tampón a partir de concentración y pKa.
Para profundizar
- ¿Qué es el pKa y cómo se usa para preparar buffers?: El pKa determina a qué pH un ácido está a la mitad de su disociación y cuándo es efectivo como buffer. Todo sobre Henderson-Hasselbalch con ejemplos resueltos paso a paso.